گفت‌و گو با دکتر اجلالی: تعامل، عنصر حیاتی احداث شهر است

26 دی 1395 Written by 
Published in گفت‌و‌گو

گفت‌و گو با دکتر اجلالی:

تعامل، عنصر حیاتی احداث شهر است

 دکتر پرویز اجلالی جامعه‌شناس و عضو بازنشسته هیئت علمی موسسه آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه است. با او در مورد اثرات اجتماعی بناهای بلند بر شهر به گفت‌و‌گو پرداختیم. دکتر اجلالی ساخت بناهای بلند در شهرهای بزرگ را امری طبیعی می‌داند که نمی‌توان آنرا نفی کرد. به عقیده او در این شرایط باید با ساماندهی قوانین، ساخت چنین بناهایی را ضابطه مند کرد.

اجلالی 

 

* با توجه به تاکیدی که بر ضابطه‌مند شدن قوانین و مقررات ساختمان‌های بلند می‌شود، ارزیابی شما از وضعیت قوانین این حوزه چیست؟

متاسفانه آنچه که در سطح شهر شاهد هستیم، ساخت بناهای بی‌ضابطه‌ای است که همه جا به چشم می‌خورد. از طرف دیگر توجیهی که امروزه برای ساخت بناهای بلند مطرح می‌شود، صرفا از لحاظ اقتصادی است و کسی به آثار اجتماعی احداث این بناها توجهی ندارد. در حال حاضر شهر تبدیل به خوابگاه و مرکزی برای افراد حاشیه‌ای شده است. از اواخر دهه 60 که گسترش شهرها و احداث شهرهای جدید مورد توجه وزارت راه و شهرسازی قرار گرفت، عملا شاهد ساخت بناهایی هستیم که به جای تولید، صرفا بر جنبه ساخت آن‌ها تاکید شده است. به همین دلیل است که شهرهای جدید نتوانسته‌اند آنطور که باید مردم را جذب کنند.

* منظور از جذب مردم به وسیله شهر چیست؟ در این تعریف صرفا ظاهر شهر مورد نظر است؟

یکی از عناصر مهمی که از لحاظ اجتماعی و فرهنگی باید در ساخت هر بنایی مورد توجه سازندگان قرار بگیرد، تعامل افرادی است که در آن منطقه زندگی می‌کنند. اجتماع محلی، فضای کافی و به عبارت دیگر «شهر زنده» از جمله مهم‌ترین عناصر ساخت سکونت‌گاه‌‍‌های شهری است. ساختمان‌های بلند مانند یک محله هستند و از نظر روابط اجتماعی، افرادی که در طبقه‌های بالای ساختمان زندگی می‌کنند، فضایی برای حرکت ندارند. از طرف دیگر، ساکنان ساختمان‌های بلند تنها کودکان یا میانسال‌ها نیستند، بلکه سالخوردگانی که نیاز دارند مدتی از وقت خود را در ارتباط با دیگران بگذرانند و حتی این فرصت را داشته باشند که در فضای بدون هیجان قدم بزنند. تمام ساختمان‌های بلندی که در کشورهای صنعتی ساخته می‌شود، حیاط مشترکی را برای ساکنان در نظر گرفته‌اند و همین حیاط مشترک و فضای تعاملی باعث شده تا در همین کشورها، در برخی مناطق ساختمان‌های بلند احداث شود و بالعکس در مناطقی نیاز به ساخت چنین بناهایی نباشد. فراموش نکنیم گاهی احداث یک بنا ممکن است باعث ایجاد نابرابری شود.

* ساختمان‌های بلند چطور ممکن است موجب نابرابری شوند؟

به طور کلی کالای لوکس، تمایز ایجاد میکند و بناهای بلند زمانی موجب نابرابری می‌شوند که سازنده تصور کند هر چه شیک‌تر و بلندتر بسازد، کاربری‌تر خواهد بود. اما گاهی احداث همین ساختمان‌های بلند به دلیل صرفهجوییهایی که به همراه دارد، به نفع طبقات متوسط است. با طرح این موضوع لازم می‌دانم که در پاسخ به کسانی که معتقدند ساختمان‌های امروزی و به عنوان نمونه راه‌پله‌ها باعث وقوع جرم می‌شوند، توضیح دهم که چنین استدلال‌هایی بسیار معمارگونه است و واقعیت این است که تعریف جرم و عوامل بروز آن بسیار متفاوت‌تر از آن است که بخواهیم فضای زندگی را به‌عنوان یکی از عوامل مهم بروز جرم و آسیب در نظر بگیریم.

امروزه بلندمرتبه‌سازی امری طبیعی است و نفس بناهای بلند صرفه‌جویی است. با توجه به این شرایط چه بهتر که به عقیده برخی «زیست بوم» بسازیم و به شهر ایده‌ال و خودکفایی گذشته برسیم. هرچند این موضوع به نظر آرمانی است و تا اجرا کردنش، بسیار فاصله داریم اما می‌توان برای شروع اقدام به سامان‌دهی ساختمان‌های بلند کرد.

فضا باید به گونه‌ای مساعد باشد که بتوان تصمیمات کارشناسانه را اعمال کرد و این مهم تحقق نخواهد یافت مگر آنکه اول از همه تضاد میان دستگاه‌های اجرایی حل شود. سپس استانداردهای ساخت و ساز مد نظر سازندگان قرار بگیرد. علاوه بر این نباید از نقش مردم در ساخت شهر پایدار غافل ماند. یکی از معضلات امروز زندگی شهری، کاهش نقش نظارتی دستگاه‌های اجرایی و افزایش بی‌قانونی است. در همین راستا اقدامات خودجوش و جنبشی مردم و نقشی که شورایاری‌ها می‌توانند در آگاه‌سازی مردم داشته باشند، حایز اهمیت است. بلندمرتبهها هم جدا از این مقوله نیستند و مردم باید خودشان کاری کنند که با ساماندهی قوانین، شهر تابع عقلانیت شود.

Read 448 times
Rate this item
(0 votes)
Login to post comments

تماس سریع







دبیرخانه

آدرس:
تهران، خیابان ولیعصر، بالاتر از پارک ساعی، روبروی رسانه های تصویری ، بن بست نعمتی، پلاک7
تلفن :
88203845 21 (98)+
88871227 21 (98)+
نمابر :
88198520 21 (98)+
ایمیل :
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
سایت شرکت :

markerما را در Google Maps ببینید

درباره بناهای بلند

از آنجايي که اصول ساخت و ساز پايدار، شامل گسترهای وسيـع از روشهای ابتدايـی تا پيچيده‌ترين فن‌آوری‌های روز ميباشد، مقوله تناسب روشهای اجرا با استانداردهای کيفی همواره به عنوان شاخص‌های کليدی در اين حوزه مورد توجه عموم بهره‌برداران بوده است. با توجه به سير صعودی بلندمرتبه‌سازی که گاه به اقتضای شرايط اقتصادی بر مبنای مقرون به صرفه‌بودن و نه‌چندان بر اصول استانداردسازی تعريف شده است، همچنين نیازها و خلاء موجود در معرفي نشان‌های تجاری نمونه صنعت ساختمان، مؤسسه رسايش برگزارکننده همايش‌ها و کنفرانس‌هاي مختلف درنظر دارد  «سومین کنفرانس بناهای بلند درایران و خاورميانه»  را برگزار کند.